ಸುಭಗರು ಯಾರು?

ಈಚೆಗೆ  ಭಾರೀ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು – ಮಾಧ್ಯಮ  ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹಗ್ಗ-ಜಗ್ಗಾಟ. ಈರ್ವರದ್ದೂ ತಾವು ಸುಭಗರೆಂಬ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದ.  ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಸರಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರೂ ತಪ್ಪು ! ಹೇಗಂತೀರೋ? ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ ಭ್ರಷ್ಟರಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಧ್ಯಮದ  ಎಲ್ಲ ಮಂದಿಯೂ ಸುಭಗರಲ್ಲ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ  ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟರಲ್ಲದವರು 10% ಇದ್ದರೆ, ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟರು 10% ಇದ್ದಾರೆ.

ಮಾಧ್ಯಮದ ಕಾವಲ್ಗಣ್ಣಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಭ್ರಷ್ಟ ಮುಖ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುದ್ದಿ ಮಿತ್ರರ ಕಡು-ಕಾವಲ್ಗಣ್ಣಿದ್ದಾಗ್ಯೂ  ಇಷ್ಟು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ/ ಅತ್ಯಾಚಾರ/ ಅನಾಚಾರಗಳು ನಡೀತಿರಬೇಕಾದ್ರೆ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿನ  ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ  ಭಯವಾಗುತ್ತ‌ದೆ!

ಕಡಿವಾಣವೇ ಇಲ್ಲದ ಸುದ್ದಿ-ಮಾಧ್ಯಮಗಳ, ಅದರಲ್ಲೂ, ದೃಶ್ಯ-ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಗ್ಗುಲ ದರ್ಶನ. ಟಿ.ಆರ್.ಪಿ. ಹಪಾಹಪಿಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ  ಕಾರಣಗಳಿಗೆ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಅನಗತ್ಯ ತೇಜೋವಧೆ- ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ  ಹೋದಲ್ಲಿ 10-15 ವರ್ಷ ತಗಲುವ ಸಂದರ್ಭ ಇರುವುದರಿಂದ, ತಾವೇ ಜಡ್ಜ್ ಆಗಿ, ವೀಕ್ಷಕರ ತಲೆ ಕೆಡಿಸುವುದು ಯಾ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ  ಹವಾ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವುದು ಈಗೀಗ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗಿದೆ.  ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೇಡವೇ? ನೀವೇ ಹೇಳಿ.

ಹಾಗಾದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ  ಇಲ್ಲವೇ? ಯಾಕಿಲ್ಲ? ಇದೆ.  ಸುದ್ದಿ-ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ / ಅನಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಜನರಿಗೆ  ತಲುಪಿಸಲೇ ಬೇಕು.  ಅದು ಅವರ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ – ಯಾರೂ  ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯಲಾರರು ಮತ್ತು  ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯಬಾರದು.  ಆದರೆ,  ಅದಕ್ಕೆ ಮಸಾಲಾ ಸೇರಿಸಿ, ತಿರುಚಿ, ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ  ತೀರ್ಪನ್ನು ಹೊರಡಿಸದಿರಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೇಕಿದೆ.

ಮತ್ತೆ ಧುತ್ತೆಂದು ಎದಿರಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಯಾವ ಸುದ್ದಿ ನಿಖರ, ಮತ್ತಾವುದು ಮಸಾಲಾಯುಕ್ತ – ಇದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವವರು ಯಾರು? ಇದು ಬಹಳ  ಕಷ್ಟಕರ. ಇದನ್ನು ಆಯ್ದ ಅನುಭವೀ ಮಾಧ್ಯಮದವರು ಹಾಗೂ  ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಒಳಿತು.  ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು  ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವವರು, ಎರಡೂ ಬಣಕ್ಕೆ  ಸೇರದ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಂದಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ.  ಆಗ ಈ ಮೇಲಾಟಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬಿದ್ದೀತು ಎಂಬ ಆಶಾವಾದ ನನ್ನದು.

* * * *

 

 

ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿ

ಯಾವುದೇ  ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರ ಅಥವಾ ಎಡ / ಬಲ  ವಾದದ ಪರ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ  ಬಂದಲ್ಲಿ, ಜನರ ಅರಿವಿಗೇ  ಬಾರದಂತೆ ಅವರ ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.  ಇದು ಅವರ ತಪ್ಪಲ್ಲ  ಬಿಡಿ, ಮಾನವ ಸಹಜವಾದದ್ದು. ಯಾವುದೇ  ವಾದಕ್ಕೆ ಜೋತು ಬೀಳದವರಿಗೆ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ.  ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳಿಗೆ ಈ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಪೀಡಿತರ ಮೇಲಾಟಗಳು  ರಸದೌತಣ  ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

GST ಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನವರು ತಂದರೆ ಬಿಜೆಪಿಯವರಿಗೆ  ಅಪಥ್ಯ.  ಬಿಜೆಪಿ  ಮಾಡಿದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನವರಿಗೆ ಅಪಥ್ಯ.  ತಮ್ಮ ವಾದವಷ್ಟೇ ಸರಿ ಅಂತ ಇಬ್ಬರಿಗೂ.  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತರಲಿಚ್ಛಿಸಿದಾಗ `ಶನಿ ಸಂತಾನ’ವಾಗಿದ್ದ GST, ಅದೇ ಮೋದಿ  ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ ಮೋದಿಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನವರ ಸೋನಿಯಾ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಡಿಕೊಳ್ಳುವ  ಮೋದಿಭಕ್ತರಿಗೆ ತಾವೂ ಅದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು ಅನ್ನುವುದು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ತಾವೂ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದೇವೆ ಅನ್ನುವುದು ಅವರ ಅರಿವಿಗೆ  ಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ `ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ’ ಎಂಬ ಕನ್ನಡಕದಿಂದ  ನೋಡಿದಾಗ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಸಾಧ್ಯವೇ? ನಾನೂ ಮೋದಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುವವನೇ.  ಆದರೆ, ಅದು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ  ಮಾತ್ರ.  ವ್ಯಕ್ತಿ-ಆಧಾರಿತ  ಅಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೂಜೆ ನನ್ನಿಂದಾಗದು.  ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ  ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮೋದಿ ಭಕ್ತರ ಅನುರಣನಗಳು ನನಗಂತೂ ಹೇಸಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ – ಇದೇ  ಬಿಜೆಪಿಯವರು 2 – 3 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಚುನಾವಣಾ ನಂತರ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ  ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು  ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬೊಬ್ಬಿರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.  ಇವರು ಈಗ  ಗೋವಾ, ಮಣಿಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನು? ಮೋದಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇದು ಅಸಮರ್ಥನೀಯ ಎಂದು ಅನಿಸದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದು ಆಗಿದ್ದು  ಅವರ `ದೇವ’ರಾದ  ಮೋದಿಯ ಅಣತಿಯಿಂದಷ್ಟೇ? ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನವರು  ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೇ ನೀವೂ ಮಾಡುತ್ತೀರಾದರೆ, ನಿಮಗೂ  ಅವರಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು ಬಂತು? ನೀವಂದಂತೆ,  ನೀವು ಅವರಿಗಿಂತ  ಭಿನ್ನವೇನಲ್ಲ ಅಂತಾಯ್ತು ! ನೀವು ಭಿನ್ನ ಎಂದೆಣಿಸಿದ  ನಮ್ಮ ಎಣಿಕೆಯೇ ತಪ್ಪಾಯ್ತೇ?

ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೇಲೆ ಹರಿಹಾಯುವ ಮೋದಿಭಕ್ತರು, ಈಗ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥರ ಹೆಸರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ  ಪದವಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನಂತಾರೆ? ಹಿಂದೆ, ರಾಜೀವ್‍ಗಾಂಧಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ `ಲಕೋಟೆ’ಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹೆಸರು ಬಂದು, ಶಾಸಕರಿಂದ  `ಸರ್ವಾನುಮತ’ದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು! ಈಗ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದಾದರೂ ಏನು? ಯೋಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೆಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಯಾವೊಬ್ಬ ಶಾಸಕನಿಗಾದರೂ ತಿಳಿದಿತ್ತೇ? ಆದರೂ ಮೋದಿಭಕ್ತರ ಪ್ರಕಾರ,  ಯೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಶಾಸಕರಿಂದ `ಸರ್ವಾನುಮತ’ದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ! ಮೋದಿಯಿಂದ ಸೂಚಿತವೆನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ  ಸೃಷ್ಟಿ !! ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ  ನೀವು ಗಾಂಧಾರಿಯಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.  ಆದರೆ, ಜನರ  ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣೆರಚಲಾರಿರಿ.  ನೀವೂ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದವರಾದಲ್ಲಿ ಇತರರ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಜರಿಯಲು ಯಾವ ನೈತಿಕತೆ  ಇದೆ ಹೇಳಿ ಭಕ್ತರೇ? ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾದೆಯಿದೆ – `ಗಾಜಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವಾತ, ಇತರರತ್ತ ಕಲ್ಲೆಸೆಯಬಾರದು’ ಅಂತ.

ಇನ್ನು ಡೈರಿ ಪುರಾಣ_ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಡೈರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್‍ಗಳೆಂದು ವಾಚಾಮಗೋಚರವಾಗಿ ಬಯ್ಯುವ ಮೋದಿಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಹರಾ ಡೈರಿ ಮೋದಿಯತ್ತ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.  ಅದೇ ಬೇರೆ ಇದೇ ಬೇರೆ ಅನ್ನುವ ಸಮರ್ಥನೆ ಬೇರೆ.  ಆ ಕೇಸಿನಲ್ಲಿ  ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮೋದಿಗೆ ಕ್ಲೀನ್ ಚಿಟ್ ನೀಡಿದೆಯೆಂದು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಇವರಿಗೆ ಅದೇ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್, ಡೈರಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ  ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗದು ಎಂದಿರುವುದು ಅಮಾನ್ಯ ! ಅಥವಾ ಜಾಣಗುರುಡು ! ನಾನೇನೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪರ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.  ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಯಾವ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಿಂದಾದರೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವೇ ಹಾಗೂ ಅಮಾನ್ಯವೇ.  ನಾನು ಮೋದಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದಿಷ್ಟೇ – ಈ ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿ ಯಾಕೆ ಸ್ವಾಮಿ?

ಮಾನ್ಯ ಮೋದಿ ದೇಶದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ  ಹಗಲಿರುಳೂ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೊಂದಿನಿತೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.  ನಾನದನ್ನು ಮನಸಾರೆ ಮೆಚ್ಚುತ್ತೇನೆ ಹಾಗೂ ಹೊಗಳುತ್ತೇನೆ.  ನಾನಂತೂ ಮೋದಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುವವನೇ. ಆದರೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ತಪ್ಪೆಂದು ಹೇಳಲು ನನಗೆ  ಯಾವ ಕಟ್ಟುಪಾಡೂ ಇಲ್ಲ, ನಿರ್ಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ಮೋದಿಭಕ್ತರಿಗೆ ನನ್ನದೊಂದು ಬಿಟ್ಟಿ ಸಲಹೆ – ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ  ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಪೂಜೆ  ಬಿಡಿ, ಈಗ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.  ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿಗೆ ತಿಲಾಂಜಲಿಯಿಟ್ಟಲ್ಲಿ, ನಿಮಗೂ ಒಳಿತು, ದೇಶಕ್ಕೂ ಒಳಿತು, ಅಲ್ಲವೇ?

* * * *

 

ಬಾಸ್

 

ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ  ಎಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ, ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಏಕೈಕ  ಇಸಮು ಅಂದರೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ಬಾಸ್. ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಹುಡುಕುವ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಜನಿಸಿರುವ ಮಹಾನುಭಾವನೇ  ಈ ನಮ್ಮ ಬಾಸ್.  200% ಸರಿಯಾದ  assignment ಅನ್ನು ಆತನ ಮುಂದಿಟ್ಟರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಗೌಣವಾದ  ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪೊಂದನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದು, ನಿಮಗೆ ಕೆಲಸವೇ  ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆನ್ನುತ್ತ ಉಗಿದು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಕುವ ಚಾಣಾಕ್ಷನೀತ.  ಈ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಬಹು ಪಾಲನ್ನು ನಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರ‌ಲ್ಲಿ  ಕಾಣಬಹುದಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಇರುತ್ತಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು  ಇವನಷ್ಟು ದ್ವೇಷಿಸಲು  ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.  ಅದಕ್ಕೇ ಕೆಲವರು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಮನೆಯ ಬಾಸ್ ಎನ್ನುವುದು! ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೈರಾಣವಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೋ  ಅಷ್ಟನ್ನೂ ಅಣುವಷ್ಟೂ ತಪ್ಪದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಈ ಕೋಪಿಷ್ಠ,  ದರ್ಪಿಷ್ಠ, ಹಿಂಸಾ ವಿನೋದಿ ಬಾಸ್.  ಈ  ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಎಷ್ಟೋ ಜನ ತಮ್ಮ ಬಾಸ್‍ನ ಹೆಸರಿನವರನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸುವುದುಂಟು !

 

ಬಾಸ್‍ಗಳು ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಅನ್ನುವ ಬಹು-ಬೇಡಿತ  ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ (Frequently Asked Questions) ಉತ್ತರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು  ಹೊರಟರೆ ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಗೆ  ಬರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ,  ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು `ದೇವರು’ ಅಂದುಕೊಂಡಿರುವುದು. ತಮ್ಮಿಂದ ತಪ್ಪಾಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ (The King can do no wrong  ತತ್ತ್ವದನ್ವಯ !) ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಕೈ ಕೆಳಗಿನವರಿಂದ  ತಪ್ಪಿನ ಹೊರತಾಗಿ  ಬೇರೇನೂ  ಘಟಿಸದು  ಅನ್ನುವ ಅಚಲ  ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಅವರದು.  ಅವರವರ ನಂಬಿಕೆ ಅವರವರಿಗೆ  ಅಂತ ವಿಶಾಲ ಹೃದಯದಿಂದ  ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಅವರು,  ನಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವುದು.  ಹಾಗಾಗಿಯೇ  ಅವರು ಎಲ್ಲರಿಂದ `ನೀನೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನೇ ಚಂದ್ರ’  ಎನ್ನುವ ಸಹಸ್ರ ನಾಮಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಬಾಸ್  ಅಪೇಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸದ ಬಹು  ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪೂ ಇರುತ್ತದೆಯೆನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಕೆಲಸದಿಂದ  ಬಾಸ್‍ನನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಗದೆನ್ನುವುದನ್ನು ಅರಿತ ಈ ಮಂದಿ,  ಅದಕ್ಕಾಗಿ  buttering ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.  ಬಾಸ್‍ನ ಅಪೇಕ್ಷೆಯೇ  ಅದಾದುದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.  ಇಂಥವರಲ್ಲಿ  ಹಲವರು, ತಮ್ಮ ಮುಂಬಡ್ತಿಗಳಿಗೆ  ಸಹಾಯಕವಾಗುವ Service record ಗೋಸುಗ,  ಬಾಸ್‍ಗಳನ್ನು `ಚೆನ್ನಾಗಿ’  ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.  ಖಾಸಗೀ ರಂಗದಲ್ಲೇನೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ  ಭಿನ್ನವಲ್ಲ.  ಇಲ್ಲಿ S.R. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿ Performance Appraisal ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಾಸ್‍ನ ಗುಣಗಾನ  ಅಷ್ಟೇ.  ಅದಕ್ಕೇ ಹೆಸರಲ್ಲೇನಿದೆ ಅಂದ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್!

 

ಬಾಸ್‍ನ  ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ನಾಚಿಕೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನಗಳನ್ನು ಗಂಟು ಕಟ್ಟಿ  ಮೂಲೆಗೆ ಬಿಸಾಕಿ, ವಸ್ತುಶಃ ಅವರ ಮನೆಯ ನೌಕರರಂತೆ  ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರೂ  ನಮಗೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ.  ಉಳಿದವರು ಇಂಥವರನ್ನು ಚಮಚಾ, ಚೇಲಾ, ಬಕೆಟ್ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿ ಬಾಯಿ ಚಪಲ  ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಅಯಾಚಿತವಾಗಿ  ಇಂಥ ಮಿಕಗಳು  ಸಿಕ್ಕರೆ ಬಿಡಲಿಕ್ಕೆ ಬಾಸ್ ಏನು ಬಕರಾನೇ?

 

ಬಾಸ್  ನಿವೃತ್ತನಾದಾಗ, ಅವನ ಕಿರಿಕಿರಿ ತಪ್ಪಿದ ಖುಷಿಯಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವವಾದ‌ ಇನ್ನೊಂದು ಖುಷಿಯೆಂದರೆ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆತನ  ಪೇಲವ ಜೋಕುಗಳಿಗೆ  `ಹೊಟ್ಟೆ ಹಿಡಿದು  ನಗಬೇಕಾದ’ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇರದು ಎಂಬುದು.  `ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ’ ಅನ್ನುವ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ ಆದ ಡಾ|| ರಾಜ್ ಜೋಕಿಗೆ ರಾಜಾಶಂಕರ್ ನಗದಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ಆಗದು.  ಎಷ್ಟಂದ್ರೂ ರಾಜ್ ನಾಯಕ ತಾನೇ? ಆದರೆ, ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ಹೀಗಾದೀತೇ? ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ  ಕೈ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡವರನ್ನು ನಾನಂತೂ ಕಾಣೆ!

 

ಬಾಸ್‍ನ `ಸರ್ವಜ್ಞ’ ತನದ  ಅರಿವು ನಮಗುಂಟಾಗುವುದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೀಟಿಂಗುಗಳಲ್ಲಿ.  ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ಆತ ಮೀಟಿಂಗುಗಳಲ್ಲಿ  ಅರ್ಧಕ್ಕೂ  ಮಿಗಿಲು `ಹೌದಪ್ಪ’ಗಳನ್ನೇ  ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.  ಅವರುಗಳು – `ಛೇ ಇಂಥಾ ಐಡಿಯಾಗಳು  ನಿಮಗಷ್ಟೇ  ಹೇಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ ಸಾರ್?’ ಎಂದು ಅಭಿನಂದನಾತ್ಮಕ  ನೋಟ ಬೀರಿದಾಗ, ಆತನ ಮುಖ ನೋಡಬೇಕು – ಸಾಕ್ಷಾತ್  ಸೂರ್ಯನೂ ಅದರ ಮುಂದೆ ಮಂಕಾದಾನು !  ಅವರುಗಳು ಹಾಗಂದದ್ದು  ಪಕ್ಕಾ ವಿರೋಧಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅನ್ನುವ ಸತ್ಯದ ಅರಿವಿದ್ರೂ  ಅದನ್ನು ಜಾಣತನದಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಸುತ್ತಾನಾತ.

 

ಮೀಟಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ನೀವೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಯಿಂಟ್  ಮುಂದಿಟ್ಟಿರಿ ಅಂದ್ಕೊಳ್ಳಿ. ಅದನ್ನು ತನ್ನದೆಂದು  ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಆತ ಒಂದಿಷ್ಠೂ ನಾಚುವುದಿಲ್ಲ ! `ನಾನು ಆವಾಗಿನಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳ್ತಿರೋದು’ ಅಂತ ಆತ ನುಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಶಂಸೆ  ನಿಮ್ಮ ಬದಲಾಗಿ  ಬಾಸಿಗೆ ಸಂದರೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಪ್ಪು!

 

ಇನ್ನು ಕೆಲ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳು ಸರಳವಾಗಿ  ತಮ್ಮ ಪಾರಮ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಮೀಟಿಂಗೂ  ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ  ತಮ್ಮ ಮಾತೇ  ಅಂತಿಮ ಅನ್ನುತ್ತಾರವರು.  ಅದೇ ಬಾಸ್‍ನ ಅಂತಸ್ಸತ್ವ, ಮೂಲಭೂತ ಗುಣ ಧರ್ಮ  ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು.  ನಯವಾಗಿ  ಹೇಳಿದಾಗ  ಒಪ್ಪದೇ  ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ  ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹನ ದರ್ಶನ ಖಾತ್ರಿ.  ಆಗಲೂ ನೀವು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲವೆಂದರೆ, ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗದ  ಮೇಲೆ ಆಸೆ ಇಲ್ಲವೆಂದರ್ಥ!

 

ಮತ್ತೆ ಕೆಲ ಬಾಸ್‍ಗಳು ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಮೊಂಡು ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.  ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ‌ದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ಬಾಯಲ್ಲಿ  ಬಂದ ಹೊರತು, ಮೀಟಿಂಗ್  ಮುಗಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ.  ನಿಮ್ಮ ಬಾಯಲ್ಲಿಯೇ ಆ `ತೀರ್ಮಾನ’  ತರಿಸಿ, ಅದು ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ `ಹೇರಿದ’ ತೀರ್ಮಾನವಲ್ಲ ಅಂತ ಫರ್ಮಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ!

 

ಬಾಸ್‍ಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಕಛೇರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದೇ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ. `ಉಳಿದ’ ದಂಡಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸಿ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕ!  ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ  ವ್ಯಸನದಿಂದಾಗಿ,  ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಸಿಸಂ ತೋರ್ಪಡೆಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ‌ ಅಧೀನರಿಗೆ  ದಕ್ಕಬೇಕಾದ  ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೂ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ  ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಬಾಸ್‍ನ  ತಾಕತ್ತೇನೆಂಬುದನ್ನು  ಈ ಅಧೀನರಿಗೆ  ತಿಳಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿಯೇ  ಅವರ ಈ ಆರ್ಭಟ.  ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗಾಯ್ತು.  ಒಬ್ಬ ಗುಮಾಸ್ತ  ಮದುವೆ ಊಟ ಮುಗಿಸಿ  ಕಛೇರಿಗೆ ಬಂದ‌. ಬಾಸ್ ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದಂದ -`ಎಲ್ಲೋ ಪಾರ್ಟಿ ಮುಗಿಸಿ  ಬಂದಂತಿದೆ!’ ಮರುಕ್ಷಣ ಗುಮಾಸ್ತನಂದ – `ಹೌದು ಸಾರ್, ಪಾರ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ವಿ. ತಾವು ನಮಗೆ ಇಂಕ್ರಿಮೆಂಟ್ ದಯಪಾಲಿಸಿ 25 ವರ್ಷ ಆಯ್ತು ನೋಡಿ – ಅದರ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ಪಾರ್ಟಿ ! ‘

 

ಬಾಸ್ ಅಂದ್ರೇ  ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು. ಇವೆರಡೂ  ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳೆಂದ್ರೂ  ತಪ್ಪಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದರಷ್ಟೇ ಕೆಲಸ ತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಅನ್ನುವುದು ಬಾಸ್‍ಗಳ  ಅಂಬೋಣ.  ಹಾಗಾಗಿ ಆತ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಯಂತ್ರಗಳಂತೆ ದುಡಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಕಛೇರಿಗೆ  ನೀವು  ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ತಲುಪಿದ  ಯಾವುದೇ  ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಆತ ಬೇಗ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ.  ನೀವು ಮುಂಚೆ ಬಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ  ಆತ ಬಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ! ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ  ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಹಚಾರ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದೇ ಭಾಗ್ಯ !

 

ಬಾಸ್‍ಗೆ ಬೈ ಹೇಳಲು ಹೋದಾಗಲೇ ಆತನಿಗೆ  ಎಲ್ಲಾ ಬಾಕೀ ಉಳಿದ ಕೆಲಸಗಳು  ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ ! ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ತಾನು ಹಾಯಾಗಿ  ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ.  ಪ್ರತಿದಿನ  ಒಂಭತ್ತರವರೆಗೆ ಕಛೇರಿ ಕಾಯುವ ನಿಮ್ಮ  ಕಾಯಕಕ್ಕೆಂದೂ  ಚ್ಯುತಿಬಾರದಂತೆ  ಇಂತೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗೆಲ್ಲಾ ನಮಗೆ ಬಾಸ್‍ಗೂ ಡಾನ್‍ಗೂ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣದಾಗುತ್ತದೆ.  ತನಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಸಾರ, ಉಳಿದವರಿಗಲ್ಲ ಅನ್ನುವ `ಪರ-ಸನ್ಯಾಸತ್ವ’  ಅವನದ್ದು.  ರಜೆಯ  ದಿವಸಗಳಲ್ಲೂ  ಅಧೀನರನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಯದ  ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಆತನದು !

ಬಾಸ್‍ನ  ನಿಜವಾದ ಕಿರಿಕ್ಕಿನ ದರ್ಶನವಾಗುವುದು, ನೀವು ರಜೆ ಕೇಳಿದಾಗ. ಎಷ್ಟೇ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾದ  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ  ನೀವು ರಜೆ ಕೇಳಿದರೂ, ಆತ, ಹೇಗೆ ತಾನು ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದುಡಿದಿದ್ದೇನೆ ಅಂತ‌ ಒಂದೂ ವರೆ ಘಂಟೆ  ಭಾಷಣ ಬಿಗಿಯುತ್ತಾನೆ.  ಇಷ್ಟಾದ  ನಂತರವೂ ಆತ ನಿಮಗೆ  ರಜೆ ಮಂಜೂರು  ಮಾಡುತ್ತಾನೆಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸಿದಲ್ಲಿ, ನೀವು ಭಾರೀ ಆಶಾವಾದಿಗಳಷ್ಟೇ. ಯಾವುದಕ್ಕೆ ರಜೆ  ಕೋರಿದರೂ, `ಬದಲೀ  ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು’ ಎಂದಂದು  ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದ ಬಾಸ್‍ಗೆ,  ಆತನ ಗುಮಾಸ್ತನೊಬ್ಬ `ಸಾರ್, ನನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ರಜೆ ಕೊಡಿ’ ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗಲೂ  ಇದೇ ಉತ್ತರ ಬಂದರೆ,  ಆ ಗುಮಾಸ್ತನ  ಗತಿ ಏನಾಗಬೇಡ ?!  ಒಳ್ಳೆಯ ಬಾಸು (ಇರುವುದೇ  ಅನುಮಾನ, ಇದ್ದಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ  ಅನ್ನಬಹುದೇನೋ) ಒಂದು ವಾರ ರಜೆ  ಕೇಳಿದರೆ ಒಂದು ದಿನ ರಜೆ ಕೊಟ್ಟಾನು! ಹಾಗಾಗಿಯೇ  ಅನುಭವಸ್ಥ ನೌಕರರು  ಒಂದು ವಾರ ರಜೆ ಬೇಕಾದಾಗ  3 ತಿಂಗಳು ರಜೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ !

 

ಇಂಥ ಕಿರಿಕಿರಿಯ ಮನುಷ್ಯ  ರಜೆ ಮೇಲೆ  ತೆರಳಿದರೆ,  ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ  ಪಾಯಸ  ಕುಡಿದಷ್ಟು  ಸಂತೋಷ.  ಹೀಗೇ ಒಮ್ಮೆ, ಬಾಸ್ ರಜೆ  ಮೇಲೆ ತೆರಳುತ್ತ ತಮ್ಮ ನೌಕರರಿಗೆ  ಹೇಳಿದ – `ಈ ರಜೆ  ನನಗೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು ನೋಡಿ’ ಅಂತ. ಹಿಂದಿನಿಂದೊಬ್ಬ‌ ಮುಲುಗುಟ್ಟಿದ `ನಮಗೂ ಅಷ್ಟೇ !’

 

ಬಾಸುಗಳಿಗೆ  ತಮ್ಮ ಖದರ್ ತೋರಿಸಲಿಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ.  ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗಾಗಿ  ಅವರು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.  ಹೀಗೇ  ಬಾಸೊಬ್ಬ  ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗೆ  ಬಂದ. ತಾನು ಬಹಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು ಅನ್ನೋದನ್ನ ತೋರಿಸ್ಕೋಬೇಕಿತ್ತು ಆತನಿಗೆ.  ಅಲ್ಲೇ ನೋಡ್ಬೇಕಾದ್ರೆ, ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ  ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂತಿದ್ದು ಕಂಡಿತು.  ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಕ್ಕೆ ಒಳಗೊಳಗೇ ಖುಷಿಯಾದರೂ ಹೊರಗೆ ಮಾತ್ರ, ಕೆಂಡಾಮಂಡಲ ಕೋಪದಿಂದಂದ – `ಏಯ್ ನಿನ್ನ ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟು ?’ ಆ ಹುಡುಗ‌ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದಂದ‌ ‍‍- “ಸ್ವಾಮೀ, ರೂ. 3000/‍-” ಬಾಸ್ ನುಡಿದ – `ತೊಗೋ ಈ ರೂ. 9000/-, You are fired. ನಿನ್ನಂಥವರ  ಅಗತ್ಯ ನಮಗಿಲ್ಲ !’  ಆ ಹುಡುಗ  ಮರು ಮಾತಾಡದೇ  ಹೊರಟು ಹೋದ.  ಆಗ ಆತ  ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾತನನ್ನು  ವಿಚಾರಿಸಿದ – `ಆತ ಏನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ  ಇಲ್ಲಿ?’  ಆ ನೌಕರ ತಣ್ಣಗೆ  ಹೇಳಿದ – `ಸಾರ್,  ಆತ ಕೊರಿಯರ್ ಹುಡುಗ !’  ಆಗ ಬಾಸ್‍ನ  ಮುಖ ಹೇಗಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಬಾಸ್‍ಗೆ ಹೀಗಾಗಬಾರದಿತ್ತೇ ಅಂತ ನಮಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅದು ಮಾನವ ಸಹಜ ಗುಣ –  ಅಪರಾಧೀ  ಭಾವ ಬೇಡ !

 

ಚಮಚಾಗಿರಿ ಮಾಡಿ, ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೇರಿ,  ಬಾಸ್‍ಗಳಾಗಿ  ಬರುವವರೂ ಉಂಟು. ಕೆಲಸ ಬಾರದ ಅವರ ಫಜೀತಿ ಕೆಲಸಗಳು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ನೀವು ಅವರನ್ನು ತಿದ್ದಲಾರಿರಿ. ಏನಾದರೂ  ಆಗಲಿ, ನಾನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳೆನೆಂಬ  ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದ ಇವರನ್ನು ತಿದ್ದ ಹೊರಟಲ್ಲಿ  ನಮ್ಮ ಎದೆಯ ತಿದಿಯೊತ್ತೀತು ಅಷ್ಟೇ.  ಒಮ್ಮೆ ಗುಮಾಸ್ತನೊಬ್ಬ  ಬಂದು ಕೇಳಿದ – `ಸಾರ್, ಈ ಅನುಪಯುಕ್ತ  ಫೈಲ್‍ಗಳಿಗೆ  ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಬೇಕು.  ತಮ್ಮ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ’. ಮರು ಯೋಚನೆಯೇ  ಇಲ್ಲದೇ, ಬಾಸ್ ಉಲಿದ – `ಯಾಕಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿದ್ದೇ ಇದೆ. ಆದರೆ,  ಸುಡುವ ಮುಂಚೆ,  ಅವುಗಳ ಕಾಪಿ ತೆಗೆದು ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಸುಡತಕ್ಕುದು !’  ಗುಮಾಸ್ತ  ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದ ! ಕೆಲಸ  ಇಲ್ಲದಿದ್ರೂ ಕಂಬ ಸುತ್ತು ಅನ್ನುವ ಜಾತಿ, ಈ ಬಾಸ್‍ಗಳದ್ದು.

 

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಬಾಸ್‍ನಿಂದ  ನೊಂದ ಜೀವಿಗಳ ಎಣಿಕೆ  ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ  ಸಮೀಪ ಬಂದೀತು! ನಮಗೆ  ಬಾಸ್ ಆದರೂ,  ಆತನೂ ತನ್ನ ಬಾಸ್‍ನಿಂದ ನೊಂದಿರುತ್ತಾನಷ್ಟೇ ?! ಬಾಸ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ  ಅತ್ಯುನ್ನತ  ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಂದು  ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು  ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ನೋಡಲು  ಬಾಸ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ! ಬಾಸ್‍ನ ಕಿರಿಕಿರಿಗೆ ಅಭ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಆತನ  ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಕಾಗುವ  ಮಂಕುದಿಣ್ಣೆಯರಿದ್ದಾರೆನ್ನುವುದೂ  ದಿಟವೇ!

 

ಹೀಗೇ,  ಊಟದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು  ಹರಟುತ್ತಿದ್ದರು.  ಒಬ್ಬ ಕಿಲಿಮಾಂಜಿರೋ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ – `ಅದು  ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತೆ.  ಆದರೆ,  ಬಾಯಿ ತೆರೆದರೆ ಬೆಂಕಿ ಉಗುಳುತ್ತದೆ.’ ಇದನ್ನಷ್ಟೇ  ಕೇಳಿದ ಆಗ ತಾನೇ ಬಂದಾತ ಹೇಳಿದ – `ಓಹೋ ಒಗಟು ಹೇಳ್ತಿದಿಯೋ ?  ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ವೇ, ನಾನು  ಈ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ  10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ  ದುಡೀತಿದ್ದೇನೆ!’  ಬಾಸ್‍ನ್ನು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸಿದ ರೂಪಕಕ್ಕಿಂತ, ಹೆಚ್ಚಿಗೆ  ಹೇಳಲು ನಾನು ಅಶಕ್ತ. ಬಹಳ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ, ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ರೂಪಕವಿದು, ಏನಂತೀರಿ?

 

 

ಕಾಳಧನ – ಭ್ರಮ ನಿರಸನ

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಮಾನ ಏನೆಂದರೆ, ಕಾಳಧನಿಕರಿಂದ ಭಾರಿ ಹಣ ಜಪ್ತಿ.  ಹೊಸತನ ಜಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ, ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಹೊಸ ನೋಟು ಎಂದ ವಾರ್ತೆ.  ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಮೋದಿಯ‌ ನೋಟ್-ರದ್ದತಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ, ಕಷ್ಟ ಸಹಿಸಿದ ಜನರಿಗೆ ಭ್ರಮನಿರಸನ ಆಗುವುದು ಸಹಜ. ಏನಿದರ ಕರಾಮತ್ತು ಎಂದು, ಇದರ ಆಳದಲ್ಲಿಳಿದರೆ ಕಾಣುವುದು ಕೆಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಸಲತ್ತು.
ನಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ದುಡ್ಡನ್ನು ನಾವು ತೆಗೆಯುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ,  ಈ  ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳ  ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು  ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿಯೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್  ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ  ಎಲ್ಲಿ, ಕಾಸಿನಾಸೆಗೆ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ, ಕಾಳಧನಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ `ಕೆಲ’  ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರೆಲ್ಲಿ? ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಈಗ, ‘ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಡಿಮೆ’ ಎಂಬ‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿದ್ದ‌ ನಂಬಿಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆಲಕಚ್ಚಿದೆ.  ನೋಟ್-ರದ್ದತಿಯಂಥ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಮೋದಿಗೆ, ಹೀಗಾಗಬಹುದೆಂಬ ಕಿಂಚಿತ್ ಸುಳಿವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಾರದು.  ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿಯೇ  ಈ ಮಟ್ಟದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ದೇಶವೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗಲಾರದು.
ಅಷ್ಟಾಗಿಯೂ, ಆಶಾವಾದಿಯಾದ ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಹೀಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿರುವ (ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ) ಕಾಳಧನದ ಬಾಬ್ತು, ಒಟ್ಟಾರೆ  ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಂಡ ಕಾಳಧನದ ಒಂದೆರಡು  ಪ್ರತಿಶತವಿರಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಭ್ರಮನಿರಸನ ಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.  ಆದರೆ, ಈ 1-2% ಭ್ರಷ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅವಿರತ ದುಡಿದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಶ್ರಮ/ಗರಿಮೆ ಮಣ್ಣು ಪಾಲಾಗಿದ್ದಂತೂ ದಿಟ !

* * *

ನಿರ್ನೋಟೀಕರಣದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಜಲು. ನೋಟ್ ರದ್ದತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿದ್ದೂ ತೆಗೆಯಲಾಗದ‌ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದು, ಮದುವೆ-ಮುಂಜಿಗಳನ್ನು  ಮುಂದೂಡೋ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಇರುವಾಗ, ಜನಾರ್ಧನ ರೆಡ್ಡಿ, ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಮುಂತಾದವರು (ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಬೀಜೇಪಿಯವರು ಅನ್ನುವುದು ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ!) ಹೇಗೆ ವೈಭವೋಪೇತವಾಗಿ  ಮದುವೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ? ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ  ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಯೂ ನಿಂತು ಬಸವಳಿದರೆ, (ಕೆಲವರ  ಸಾವು ಕೂಡಾ ಸಂಭವಿಸಿದೆ!), ಧನಿಕರು / ಕಾಳಧನಿಕರು ಸ್ವಲ್ಪವೂ  ಕಷ್ಟಪಡದೇ, ಇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಮುಸಿ ಮುಸಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಇಂಥವರಿಗೆ ಐ.ಟಿ. ಧಾಳಿ ಆಗದೇ ರೂ. 2.50 ಲಕ್ಷ ಖಾತೆಗೆ ತುಂಬಿದವನಿಗೆ ಐ.ಟಿ. ನೋಟೀಸ್ ಹೋಗುತ್ತಲ್ಲಾ – ಯಾಕೆ ಸ್ವಾಮಿ, ಯಾವ ಪುರುಷಾರ್ಥಕ್ಕೆ? ಜನ-ಧನ ಖಾತೆಗೆ ದುಡ್ಡು ಹಾಕಿ,  ಕಾಳ-ಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಧನಿಕ ಪಾರಾಗಿ, ಆ ಖಾತೆಯ ಬಡವ ಜೈಲು ಪಾಲಾದರೆ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅರ್ಥವಿದೆಯೇ? ಇದರಿಂದ ಕಾಳಧನದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆಯೇ? ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ  ಯೋಚಿಸಿದಾಗ, ಜನರಿಗೆ ಭ್ರಮನಿರಸನ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ.

* * *

ಆದರೂ ಮೋದಿಯ ಕಾರ್ಯ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿ  ನೋಡಿದಾಗ, ನೋಟ್ ರದ್ಧತಿಯ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ದೂರಾಲೋಚನೆ,  ಹೊರತಾಗಿ  ದುರಾಲೋಚನೆ ಕಂಡು ಬರದು.  ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಸಿಂಗಾಪೂರವೂ ಈಗಿನ ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಮಾದರಿಯ ಸಿಂಗಾಪುರವಾಗಲು, ಅಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರೀ ಧೋರಣೆಯೇ ಮೂಲಕಾರಣ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯಲಾಗದು.

* * *

 

ನೋಟ್ – ರದ್ದತಿ

ಹೆಚ್ಚಿನ  ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟ್ – ರದ್ದತಿಯ  ಮೋದಿಯ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ  ನನಗಂತೂ ಹಾಲು ಕುಡಿದಷ್ಟು ಸಂತಸವಾಯ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ  ತೊಂದರೆಯಾದರೂ, ದೂರಗಾಮಿಯಾಗಿ ಈ ದಿಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರ ಭಾರತ ದೇಶಕ್ಕೆ  ಒಳಿತನ್ನುಂಟು  ಮಾಡುವಂಥದು ಅಂತ ನನ್ನ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಇದು ಕಾಳಧ‌ನದ  ಬುಡಕ್ಕೇ ಕೈ ಹಾಕುವುದರಿಂದ, ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಮೋದಿ ಬೆಂಕಿಯೊಡನೆ ಸರಸಕ್ಕೆ  ಕೈ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ- ಹಾಕಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ನಿರ್ಧಾರದ  ಪರ-ವಿರೋಧ‌  ಚರ್ಚೆಗಳು ಕಾವೇರಿರುವುದಂತೂ ನಿಜ.  ಮೋದಿ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಸರಿ ಎಂದು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಗುರಾಣಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಾತಾಡುವ  ಬಿ.ಜೆ.ಪಿ.ಯವರನ್ನು, ಹಾಗೂ,  ಮೋದಿ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ತಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನೇ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದವರನ್ನು, ಹಾಗೂ  ಅವರ ಅರ್ಥರಹಿತ  ಹಳಹಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ರಾಜಕೀಯೇತರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ವಾದಗಳನ್ನು ನಾನಿಲ್ಲಿ ಮಂದಿಡ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

“ನಿಜವಾದ ಕಾಳಧ‌ನಿಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ.  ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಷ್ಟೇ ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಾಕೆ ಅಂದ್ರೆ, ಕಾಳಧ‌ನಿಕರು  ಕಾಳಧ‌ನವನ್ನು ಹಣವಾಗಿ  ಇಟ್ಟಿರೋಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ  ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.”
ನಿಜ, ಇದು  ಅಸತ್ಯವಲ್ಲ – ಆದರೆ  ಅರ್ಧ‌ ಸತ್ಯ.  ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬವಣೆಗಳು ನಮಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.  ಹಾಗಾಗಿ ನಾವು ಹತಾಶರಾಗಿದ್ದೇವೆ.  ಆದರೆ, ಹಣ, ಚಿನ್ನ ಯಾ ಭೂಮಿ –ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಕಾಳಧ‌ನಿಕರ ನಿದ್ದೆ ಹಾರಿ ಹೋಗಿರೋದಂತೂ ನಿಜ.  ಇದು ಎದ್ದು ಕಾಣದ ಸತ್ಯ.  ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಮೋದಿಯ ಈ ಯತ್ನ ಕೇವಲ ಆರಂಭ ಅಷ್ಟೇ.  ಇದರ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವಾದ ಕೆಲ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ  ಕಾಳಧ‌ನದ ಮೂಲದವರೆಗೆ  ಹೋಗುವುದು ಅಸಾಧ‌್ಯವೇನಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ  ಕ್ರಮದಿಂದ  ಒಮ್ಮೆಗೇ ಕಾಳಧ‌ನದ ಮೂಲೋತ್ಪಾಟನೆಯಾದೀತೆಂಬ ಭ್ರಮೆ  ಬೇಡ.  ಆದರೆ, ಕಾಳಧ‌ನದ ವಿರುದ್ಧದ  ಸಮರದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಂತೂ ಹೌದು.  ನೋಟ್ ರದ್ದತಿಯ  ಈ ಕ್ರಮ, ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ  ಸಿಗದ ಹಣವನ್ನು  ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತರುವ ಒಂದು ಯತ್ನ ಅಷ್ಟೇ.  ಇದರಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ, ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ  ಹಣದ ಹರಿವಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳುತ್ತದೆ.  ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಈಗ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ  ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ  ಬಹು ಭಾಗ  ಖೋಟಾ ನೋಟುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೂ  ಕಡಿವಾಣ ಬಿದ್ದಂತಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಖೋಟಾನೋಟಿನ ದಂಧೆಯು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ  ಮುಖ್ಯ ಧ‌ನಮೂಲವಾಗಿದೆ.   ಹಾಗಾಗಿ ನೋಟ್ ರದ್ದತಿಯ ಕ್ರಮವು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಆದಾಯಕ್ಕೇ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ‌ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೂ ಒಂದಿಷ್ಟು  ತಹಬಂದಿಗೆ  ಬರುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಮೋದಿಯ  ಉಪಕ್ರಮದ‌ ಉದ್ದಿಶ್ಯ‌, ಕಾಳಧ‌ನದ ಕಡಿವಾಣಕ್ಕಿಂತ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆ  ಮುರಿಯುವುದೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದೀತು ಅಂತ ಅನ್ನಲೂ  ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ನವೆಂಬರ್ 8ರ ನಂತರ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ತೂರಾಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಾಕತಾಳೀಯವಂತೂ ಅಲ್ಲ !

ನಿಜ, ಕಾಳಧ‌ನಿಕರು ರಂಗೋಲಿ ಕೆಳಗೆ ತೂರುವ ಯತ್ನ ಮಾಡಿ  ಧ‌ನಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಡವರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳು ಈಗ ಅವರಿಗೆ `ಕಮಿಷನ್’  ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಆದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ, ಒಂದು 20% ಕಾಳಧ‌ನ  ಬಿಳಿಯಾದೀತೇ ಹೊರತು, ಉಳಿದ 80% ನಗಣ್ಯವಾದೀತಲ್ಲ – ಅಷ್ಟು ಸಾಕು, ದೇಶದ ಒಳಿತಿಗೆ. ಚಿನ್ನ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಧ‌ನವಿಟ್ಟವರು, ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹೊಳೆ ಹರಿಸಿ `ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ’ದ  ಅಣಕವನ್ನಂತೂ  ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ – ಅಷ್ಟು ಸಾಕು. ನಾನಂತೂ  ಅಲ್ಪ ತೃಪ್ತ‌.

ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ  ಪರಿಪಾಟಲು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ,  ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಕಾರ್ಯಕಾರಣ‌ ಯಾ ಮುಖ್ಯ‌ ಉದ್ದೇಶ‌ ಬಹು ದೊಡ್ಡದು.  ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ  ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ  ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.  ಕಾಳಧ‌ನ,  ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಧ‌ನಮೂಲ, ಖೋಟಾನೋಟು  ಹಾವಳಿ ಮುಂತಾದ ಪಿಡುಗುಗಳು ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ  ಮಾರಕ.  ಅಂಥ ಮಾರಕಗಳಿಗೆ ಮಾರಕಾಸ್ತ್ರ  ಬೀಸಿದಾಗ  ದೇಶಕ್ಕೆ  ಒಳಿತಾದೀತು.  ದೇಶದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ನಾವು ಇಷ್ಟೂ ಸಹಿಸಲಾರೆವೇ?  ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ  ಧ‌ನ-ಮದ-ಬಲದ ರಾಜಕಾರಣ ತಗ್ಗೀತು.  ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ  ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ  ಪೂರಕ.  ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ   ತಗ್ಗೀತು.  ಖೋಟಾನೋಟಿನ  ಭಯ ಇಳಿದೀತು. ಹೇಳಿ, ಇದು ಬೇಡವೇ ? ಇಂಜೆಕ್ಷಿನ್ನಿನ ನೋವಿನ ಭಯದಿಂದ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಗುಣವಾದೀತೇ ?  ನೋಟು ರದ್ದತಿಯಿಂದ `ಇಷ್ಟೊಂದು’  ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಈಗಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಕೆಟ್ಟ ರಾಜಕಾರಣದ ಕೊಚ್ಚೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದಿರುತ್ತೇವೆಂಬ ಸಿನಿಕತನವೇಕೆ? ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಸ್ವರ್ಗ ಧ‌ರೆಗೆ ಇಳಿದುಬಿಡುತ್ತೇಂತಲ್ಲ – ಪಿಡುಗುಗಳು  ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ತಗ್ಗೀತೆಂಬ ಆಶಾವಾದ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ  ಬೇಸತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೇ ಮೋದಿಯ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾನಂತೂ ಆಶಾವಾದಿ. ನೀವು?

“ತಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡದೇ  ದಿಢೀರ್  ನಿರ್ಧಾರ ಬೇಡವಿತ್ತು”

ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ  ಈ ನಿರ್ಧಾರ  ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಈ `ನಡೆ’ ಯನ್ನು  ಮುಂಚೆಯೇ ಆಘ್ರಾಣಿಸಿ, ಜಾಣ ಕಾಳಧ‌ನಿಕರು ತಮ್ಮಲ್ಲಿನ‌ ಕಾಳಧ‌ನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿಯಾಗಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ  `ಬಂಧಿ’ ಯಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಕೆಲ `ನರರೋಗ’ಗಳಿಗೆ  ಶಾಕ್ ಟ್ರೀಟ್‍ಮೆಂಟೇ ಗತಿ ಎನ್ನುವಂತೆ, ಈ ನಿರ್ಧಾರ  ದಿಢೀರ್  ಆಗಿದ್ದರಷ್ಟೇ ಕಾರ್ಯಸಾಧ‌ನೆಯಾಗುವುದು. Of course, ಎರಡು ಸಾವಿರದ  ನೋಟಿನ ಬದಲು ಐನೂರರ ನೋಟನ್ನೇ  ಸುಧಾರಿತ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ತಯಾರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಜನಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವುದು  ನನ್ನ ಭಾವನೆ.

ನೋಟು ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಜನರು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ನೋಟು ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಹೊರತು, ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡಲು  ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲ. ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ವಿಧಿಸಿದ‌ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಹಜ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೇನೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.  ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರಲಾರದವರು ಪರಿಪಾಟಲಿಗೀಡಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೇ  ತಾನೇ ಸರ್ಕಾರ ಜನ-ಧ‌ನ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು  ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದು. ಆಗ ಖಾತೆ ತೆರೆಯದೇ ಈಗ ಹುಯಿಲೆಬ್ಬಿಸುವುದು ಯಾವ ಜಾಣತನ?

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವರಿಂದ ಜನರಿಗೆ  ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ರವಾನೆ-  ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಹಾಕಿದರೆ ತೆರಿಗೆ ಅಂತ.  ನಿಮ್ಮ ಹಣಕ್ಕೆ  ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕ ಇದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ  50 ಕೋಟಿ ರೂ. ಜಮೆ ಮಾಡಿದರೂ ನಿಮಗೆ ಭಯ ಬೇಡ.  ಇದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಜನ ನೋಟು ವಿನಿಮಯಕ್ಕೇ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕು ಬೇಡದ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯದವರ  ಕುತಂತ್ರ.  ಅವರು ಜನರನ್ನು  ಉದ್ರೇಕಿಸಿಯೇ ತಮ್ಮ ಬೇಳೆ  ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಾವೂ ಕಾಳಧ‌ನಿಕರಿಗೆ ಧ‌ನ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ  ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಾರದಷ್ಟೇ.

ಸಾಕಷ್ಟು  ಆರ್ಥಿಕ  ತಜ್ಞರ  ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ  ಆದ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಲಾಭ ಕಡಿಮೆ.  ನೋಟ್ ರದ್ದತಿ  ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ  ನಿಂತರೆ, ಅವರುಗಳ ಮಾತು ನಿಜ.  ಮುಂದೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಲ್ಲಿ  ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ  ಆಶಯ ಪೂರೈಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.  ಆಗ ಈ ಕ್ರಮದ ಲಾಭ ಅರಿವಿಗೆ  ಬರುತ್ತದೆ.  ಹಣದ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಗಿಯಾದ  ನಿಗಾ ಹಾಗೂ `ನಗದಿಲ್ಲದ’  cash less ವಹಿವಾಟಿಗೆ ನಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕತೆ  ತೆರೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಕಾಳಧ‌ನ ತಂತಾನೇ  ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಈವರೆಗೆ ಸಿಗದಿದ್ದ ಹಣ, ಈಗ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ  ಸಿಕ್ಕರೆ ಬರುವ ಹಣದ ಒಳಹರಿವು, ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕ.  ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ  ಜಾಸ್ತಿ ಹಣ  ಖರ್ಚು ಮಾಡಬಹುದು.  ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು  ಜನರಿಗೆ ಜಾಸ್ತಿ  ಸಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದು.  ಒಟ್ಟಾರೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಚೈತನ್ಯ  ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  `ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತ’ ದ ವಾದದಿಂದ  ಭಾರತ ಮೈಕೊಡವಿ ಏಳಲು ಸಾಧ‌್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೋದಿಯ ನೋಟು ರದ್ದತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಇರುವವರ ವಾದ ತಪ್ಪು ಅಂತ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ.  ಇದರಿಂದ ಯಾವ ಒಳಿತೂ ಆಗದು  ಅನ್ನುವ ಸಿನಿಕತನ ಬಿಡಿ ಅಂತಷ್ಟೇ ನನ್ನ ಕೋರಿಕೆ. ಇದೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಯತ್ನ‌ ಹಾಗೂ ಈ ಯತ್ನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಗಾಲಾಗುವುದು ಬೇಡ ಅನ್ನುವುದಷ್ಟೇ ನನ್ನ ಮನವಿ.

* * * * *

 

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಅಳಿಯನ ಮುಖ ಗಮನಿಸಿ. ಅದರ ಖದರ್ರೇ ಬೇರೆ. ಆತನ ಠೀವಿ ಏನು-ನೋಟ ಏನು? ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಂತೆ, ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಆಟಗಾರನಂತೆ, ಫಿಲ್ಮ್‍ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಹೀರೋನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. `ಜಗದ್ವಂದ್ಯ’ ಈತನೋ ಗಣೇಶನೋ (ನಟ ಅಲ್ಲ ದೇವರು!) ಅಂತ ನಾವು ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ಬೀಳ್ತೇವೆ.  ಆತನ ಪ್ರಕಾರ,  ಆತ ವಜ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಕೊಹಿನೂರು! ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಆ ದೀನ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ  ತನ್ನನ್ನು select  ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಮಾವನ ಕಡೆಯವರು ಅಂತ ಆತನ ಅಂಬೋಣ. (ಬೇರಾವ ಮಿಕವೂ ಸಿಗದೇ ಈ ಮಾಸಿದ  ತಲೆಗೆ ಆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು  ಕಟ್ತಿರೋದು  ಅನ್ನೋದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಆ ಭೂಪನಿಗೆ!) ಅದಕ್ಕೇ ಪಳಗಿದ ಹಿರಿಯರು ಇಂಥವರನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಗುರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ-“ಅಳಿಯ ದೇವರು ಮೊದಲ ಸಲ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಬಿಜಿಯಂಗೈಯುತ್ತಿರೋ ಹಾಗಿದೆ!?” ಅಂತ. ತಾನಲ್ಲದೇ ಬೇರಾರು ಇದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು ಅನ್ನುವ ಹಮ್ಮಿನೊಡನೆ (ಅ-ಹಮ್ಮಿನೊಡನೆ ಅಂದ್ರೇನೂ ವಿರೋಧವಾಗೋಲ್ಲ!) ಇವರ ಹತ್ತಿರ `ಹ್ಞೂಂ’ಕರಿಸಿ ನಡೆದಾನು.

 

ಈ ಠೀವಿಗೆ  ಕಾರಣವೇನೆಂದು ಕೊಂಡಿರಿ? – ಹೊಸ ಅಳಿಯನಿಗೆ ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಆದರಾತಿಥ್ಯ. `ಅಳಿಯ ದೇವರು’ ಅಂತ ಪೂಜಾಸಮಾನವಾದಂಥ ಆತಿಥ್ಯ. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಗಳಿಗೇ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ  ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವುದುಂಟು – “ಇದು  ನನ್ನ ಮನೆಯೋ, ಅಥವಾ `ಅವರ’ದ್ದಾ?”  ಗಮನಿಸಿ, ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ. ಅಳಿಯ ಹಗಲೆಲ್ಲಾ  ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅಲ್ಲ! ಹೇಳೋದು ಕೇಳಿಲ್ವೇ `ಗತಿಗೆಟ್ಟ ಗಂಡ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಬಂದ’ ಅಂತ. ಆಗ  `ಜಾಮಾತಾ ದಶಮ ಗ್ರಹಃ’ ಅಂತ ಅಳಿಯನಿಗೆ ನವಗ್ರಹ ಪೂಜೆ ಆದೀತು! ಮನೆಯ ಗೃಹಿಣಿ ಗ್ರಹಚಾರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾಳೆ!

 

ಆದರೆ ಮೊದಲ ಸಲದ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬೇರೆ. ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊಸ ಅಳಿಯನನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವರಂತೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಂತೂ, ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಾಮವಾಸಿಗಳೂ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಬಂದು, ಹೀರೋವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಪುನೀತರಾದಂತೆ, ನೋಡೋದೂ ಉಂಟು! ಇವೆಲ್ಲಾ  ಒಳಗೊಳಗೇ ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಜಾಸ್ತಿಯಾದಾಗ ಮುಜುಗರ  ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ‌.  ಅಳೀಮಯ್ಯನ  ಎಲ್ಲ ಬೇಕುಗಳೂ ಕುಳಿತಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತ‌ದೆ. ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ಮನೆಯವರು ನಾಮುಂದು ತಾಮುಂದು ಅಂತ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ! ಪೇಸ್ಟು ಕೊಡಲು ಒಬ್ಬ, ಟವೆಲ್ ಕೊಡಲು ಮತ್ತೊಬ್ಬ. ಬೆನ್ನು ತಿಕ್ಕಲೂ ಜನ ತಯಾರಿರುತ್ತಾರಾದರೂ, ತಿಕ್ಕಲನಂತೆ ಹ್ಞೂ ಅನ್ನದೇ, ಬೇಡವೆನ್ನುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಒಳ್ಳೆಯದು!

 

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕದ ಹದವಾದ ಹಬೆ ನೀರಿನ ಸ್ನಾನ-ಸ್ವರ್ಗ ಧರೆಗಿಳಿದಂತೆ ಅಳಿಯನಿಗೆ! ಹೊಸ ಊರಾದಲ್ಲಿ, ಅಳಿಯ ದೇವರಿಗೆ ಊರು ಸುತ್ತಾಟ. `ನಮ್ಮನೆ ಅಳಿಯ’ನೆಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾವನ ಮನೆಯವರಿಂದ ಎದೆಯುಬ್ಬಿಸಿದ ನಡೆ! ಬೇಕು ಬೇಡಾದವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅಳಿಯನ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರವರು. ತನ್ಮೂಲಕ, ತಮಗೆ ಊರಿನ ಗಣ್ಯರೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅಳಿಯನಿಗೆ ರವಾನಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ!

 

ಇನ್ನು, ಊಟದ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದ್ದಷ್ಟೂ ದಿವಸ (ತಿಂಗಳಲ್ಲ‌ ಗಮನಿಸಿ!) ಹಬ್ಬದ ಅಡುಗೆಯೇ. ಎರಡೆರಡು ಸ್ವೀಟ್ ತಿಂದು, ಈಗಿನ ಜನರೇಶನ್ನಿನ  ಅಳಿಯಂದ್ರಿಗೆ ಡಯಾಬಿಟೀಸ್ ಬರೋದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ –ಮೊದಲೇ ಇದ್ದಿದ್ರೆ. sugar level 400 ದಾಟೋದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ನೀವೆಷ್ಟು ಬೇಡಾ ಅಂದ್ರೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಇರೋದಿಲ್ಲ.  ಅವರು ಬಡಿಸಿಯೇ ಶುದ್ಧ, ನೀವು ತಿನ್ನದೇ ಏಳಲಿಕ್ಕೆ ಅವರು ಬಿಟ್ರೆ ತಾನೇ?

 

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿದ್ದಾಗ್ಗ್ಯೇ, ಯಾವ ಹೊಸ ಅಳಿಯ ತಾನೇ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ  ಮೊದಲ ಸಲ ಬರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಯಾನು? ಚಾರ್ಲ್ ಡಿಕನ್ಸ್‍ನ Great Expectations ಇದರ ಮುಂದೆ ಏನೇನೂ ಅಲ್ಲ!

 

ಸರಿಯಾದ  ಇಸುಮುಗಳದ್ದು ಹೀಗಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರ expectations ಬೇರೇನೇ ಇರ್ತದೆ! ಇವರು ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡೋದೇ `ವರದಕ್ಷಿಣೆ’ಯ ಕಂತು ವಸೂಲಾತಿಗಾಗಿ! ಇವರನ್ನು  ನೋಡಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದು- `ಅಳಿಯ ಮನೆ ತೊಳೆಯಾ’ (ಅವನ್ಯಾಕೆ  ಮನೆ ತೊಳೀತಾನೆ ಹೇಳಿ, ಗುಡಿಸಿ ಗುಂಡಾಂತರ ಮಾಡ್ಲೀಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ!). ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಬಹು ದೂರ  ಇರುವ ಇಂಥ ಅಳಿಯ ಸಂತತಿ `ಋಣಾ’ತ್ಮಕವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ – ತಮ್ಮ `ಋಣ-ಧನ’ ಅಂದರೆ ಸಾಲದ ಬಾಬ್ತು ಭರಿಸುವವನೇ ಮಾವ ಅನ್ನೋದು ಅವರ ಒಂದಂಶದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಇಂಥವರು ಮೊದಲ ಸರ್ತಿ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗಲೂ,  ಈ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ  ಆತಿಥ್ಯ  ಸಿಗುವುದಾದರೂ, ಅದು ಹೃದಯದಿಂದ ಬಂದಂಥವಲ್ಲ! ಇಂಥದೇ ಆಸಾಮಿ ಒಮ್ಮೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ  ಮಾವನ ಮನೆಗೆ  ತೆರಳುವ ಮುನ್ನ ಮಡದಿಗೆ  ಧಿಮಾಕಿನಿಂದ ಕೇಳಿದನಂತೆ – `ಏನು, ನಿಮ್ಮಪ್ಪ ಕಾರ್ ಕೊಡಿಸುತ್ತಾನಂತೋ?’  ಹೆಂಡತಿ ತಣ್ಣಗೆ ಹೇಳ್ತಾಳೆ – `ಕಾರೇನು, ರೈಲೇ, ಕೊಡಿಸ್ತಾರೆ – ಮನೆವರೆಗೆ  ಹಳಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ್ಬಿಡಿ!’ ಅಂತ!.

 

ಮೊದಲ ಸಲ ಬಂದಾಗ ಅಳಿಯಂದಿರು ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ  ಸ್ಕೋಪ್ ತೊಗೊಳ್ಳೋದುಂಟು.  ಗ್ರೂಪ್ – ಡಿ ಆಗಿದ್ರೂ,  ತಾನಿಲ್ಲದೇ ಕಛೇರಿ  ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನಿಂದಲೇ  ಕಂಪನಿ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದುದು  ಲಾಭಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು ಅನ್ನುವುದುಂಟು. ರೈಲ್ವೆ  ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ತಲೆ ಮೇಲೆ  ಹೊತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ರೈಲು ಬಿಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಇವೆಲ್ಲ ಮೊದಲ ಸಲ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ  ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.  ನಂತರದ  ಭೇಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜ ಬಣ್ಣ ಬಯಲಾಗಿರ್ತದಲ್ಲಾ! ಹೀಗೇ ಸ್ಕೋಪ್  ತೊಗೊಳ್ಳಿಕ್ಕೇಂತ, ಮೊದಲ ಸರ್ತಿ  ಬಂದ ಅಳಿಯ ಮಾವನ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಮೊಬೈಲಿನಲ್ಲಿ –  `ಹ್ಞಾ, ಯಾರು, ಮೋದಿ ಅವ್ರಾ . . . ಹೇಳಿ, ಮಾಡ್ಕೊಡೋಣ . . ಆದ್ರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯ್ಬೇಕಾಗ್ತದೆ . . . ಸರಿ’ ಅಂತ್ಹೇಳಿ `ಮೊಬೈಲ್ ಕಟ್’ ಮಾಡಿದ.  ಮಾವ ತಣ್ಣಗೆ ಹೇಳಿದ್ರು – `ಏನಿಲ್ಲ, ಮಗಳು ಹೇಳಿದ್ಲು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್ ಆಗಿದೆ – ಸ್ವಲ್ಪ ಛಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಕೊಡೀ ಅಂತ.  ಛಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾ?’  ಆವಾಗಿನ  ಆ ಅಳಿಯನ  ಮುಖ ಇಂಗು ತಿಂದ  ಮಂಗನಂತಾಗಿರದಿದ್ರೆ  ಕೇಳಿ!

 

`ಹೂವಿನಿಂದ  ನಾರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ’  ಅಂದಂತೆ, ಅಳಿಯನ  ಮೊದಲ ಸಲದ  ಮಾವನ ಮನೆ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ, ಮಗಳೂ ಮಿಂಚುವುದುಂಟು. ಓರಗೆಯವರಲ್ಲಿ ಗಂಡನ ಬಗ್ಗೆ `ಇಲ್ಲದ/ಇರಬೇಕಿದ್ದ’  ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಹೇಳಿ ಬೀಗುತ್ತಾಳೆ.  ತನ್ನೆಲ್ಲ  ಆಸೆಗಳನ್ನೂ `ಇವರು’ ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ ಅಂತ ಪಲಕುತ್ತಾಳೆ. (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಗಂಡನ ನಿಜರೂಪ ತಿಳಿದ ಮಡದಿ, ತವರು ಮನೆಯವರು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬಾರದೆಂದು, ಈ ಪಾಟಿ  ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾರಾದರೂ, `ಅಮ್ಮ’ನನ್ನು ಅವರು ಮೋಸಗೊಳಿಸಲಾರರು). ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ  ಕಲ್ಪನಾ ವಿಹಾರದಿಂದ  ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದೇ  ಇರೋಲ್ಲ ಇನ್ನೂ. ಹನಿಮೂನಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದಂತೆಯೇ  ಉಳಿದ ಜೀವನವೂ  ಕೂಡಾ ಅಂತ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಆದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷದ  ನಂತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ  ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಅಂತ ನಾನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ – ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ  ಕಥೆಯಂತೆಯೇ  ಇದೂವೇ. ಎಲ್ಲರ ಮನೆ ದೋಸೇನೂ ತೂತೇ.

 

ಮೊದಲ ಸರ್ತಿ  ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ  ಅಳಿಯನ ಪರೀಕ್ಷೆ  ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ  ನಡೆಯುವುದುಂಟು  – ಮಗಳಿಗಾಗಿ  ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ ಸರಿಹೋಯ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ ಅನ್ನುವ doubt clear  ಮಾಡ್ಕೊಳ್ಳೋಕ್ಕೆ. ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚೆ, detective agency ಯವರಿಂದ  ಹುಡುಗನ `ಜಾತಕ’  ಪರಿಶೀಲನೆ  ಮಾಡಿಸ್ಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲವಲ್ಲ! ಮಗಳನ್ನ ಸುಖವಾಗಿ  ನೋಡ್ಕೊಳ್ಳೋ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲತೆ  ಅಳಿಯನಲ್ಲಿ  ಮೇಳೈಸಿವೆಯೋ,  ದುರ್ಗುಣಗಳೇನಾದರೂ  ಇವೆಯೋ  ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಚೆಕ್ ಮಾಡಕ್ಕೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.  ಒಂದ್ಸಲ ಹೀಗೇ, ಹೊಸ ಅಳಿಯನನ್ನ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಮಾವ ಕೇಳಿದರಂತೆ – `ಡ್ರಿಂಕ್ಸ್ ಅಭ್ಯಾಸ  ಇದೆಯೋ ಹೇಗೆ?’ ಅಂತ. ಅದಕ್ಕೆ  ಈ ಖತರ್‍ನಾಕ್  ಅಳಿಯ ಮರುಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ – `ಮಾವ,  ಇದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೋ, ಆಹ್ವಾನವೋ?’ಅಂತ!

 

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ  ಸಿಗುವ ಆತಿಥ್ಯ, ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ  ಸಿಗದು – ಅಷ್ಟೇಕೆ, ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮತ್ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿಗದು!

 

 

ತೋಳದ ಸಾರಥ್ಯ ?

KPSCಗೆ ಶ್ಯಾಂಭಟ್ಟರಂಥ ಭ್ರಷ್ಟರನ್ನು ಅಧ್ಯ‌ಕ್ಷಗಿರಿಗೆ  ತಂದಿದ್ದು,  ನನಗೆ ‘ಕುರಿ ಕಾಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ  ತೋಳವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದಂತೆ’ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.  ಬಿಡಿ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ.  ಯಾವ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ `ಕಾಮಧೇನು’ವಿನಂಥ KPSCಯ ಮೂಗುದಾರವನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಸುಪರ್ದಿಗೆ  ಖಂಡಿತಾ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.  ಅದು ತಮ್ಮ ಆಪ್ತನ ಕೈಲೇ  ಇರಬೇಕು.  ಒಂದು, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದವರಿಗೆ, ಮತ್ತು `ತಕ್ಕ ಮೊತ್ತ’ ಪಾವತಿಸುವ  `ಖರೀದಿದಾರ’ರಿಗೆ  ಕೆಲಸ ಕೊಡಿಸುವ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಇದು.

ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಲಂಚವೆನ್ನುವ ಮೇಲ್ಸಂಪಾದನೆ / ಉಪ-ವೇತನವನ್ನೀವ  ಆಯ್ದ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟಾದರೂ ದುಡ್ಡು ‘ಬಿಚ್ಚುವವರು’ ಇರುವವರೆಗೆ, ಅದನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು/ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ  `ಆಯ್ಕೆ’ಯಾದ  ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗ ತಾವೂ ದುಡ್ಡು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೂ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಅಧಿಕಾರಿವರ್ಗ, ತಮ್ಮನ್ನು `ಆಯ್ಕೆ’ ಯಾಗಲು  ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ  ಈ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ – ಅವರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರಲಿ ಬಿಡಲಿ – ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ್ದೂ ಇದೇ! ತಾವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುವ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ `ವರ್ಗಾ’ಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದು ಒಂದು ವಿಷ ವರ್ತುಲ.

ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಸಿದ್ದು KPSC ಸಾರಥ್ಯವನ್ನು ಶ್ಯಾಂಭಟ್ಟರಿಗೆ  ವಹಿಸಿದ್ದು. ಈ ಮನುಷ್ಯ (?)ನ  ಭ್ರಷ್ಟತನ ಕರ್ನಾಟಕದ  ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ  ಚಿರಪರಿಚಿತ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪು. ಯಾಕೆ, ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ UPSC ಇದೆಯಲ್ಲಾ? ಅದು ಯಾಕೆ  ಈ ಪಾಟೀ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ? ಅದರ ಆಯ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ  ಹಾಗೂ ವಿವಾದರಹಿತವಾಗಿದೆಯಲ್ಲಾ? KPSCಯನ್ನೂ ಅದರಂತೆ ಮಾಡಲು ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇರಬೇಕಷ್ಟೇ. ಈಗಿನ ನೇಮಕದಿಂದಂತೂ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾಗಿದೆಯಷ್ಟೇ.